Etikette ne yazıyor, ne demek?
Hekim “A vitamini türevlerinden uzak dur” der, etikette “Retinyl Palmitate” yazar. Bu rehber ikisini birbirine bağlıyor: her maddenin etikette hangi adlarla geçtiği, ne işe yaradığı ve kaynaklarıyla bilmekte fayda olanlar.
36 madde6 başlıkSon güncelleme:
Gebelikte sık sorulanlar
7 maddeHamileyken etikette görüp "bu bana uygun mu" diye sorulan maddeler.
- Retinol ve diğer retinoidlerRetinol · Retinal (Retinaldehyde) · Retinyl PalmitateRetinol, retinyl palmitate, retinal: A vitamini türevleri etikette nasıl yazılır, gebelikte neden sorulur, AB hangi sınırı koydu.Kozmetik
- Hidrokinon (Hydroquinone)HydroquinoneLeke kremlerinin bilinen maddesi, AB'de kozmetikte yasak. Etikette hidrokinon görürsen bunun ne anlama gelebileceği.Kozmetik
- Arbutin ve alpha-arbutinAlpha-Arbutin · Arbutin (beta-arbutin)Leke serumlarının sık maddesi. Hidrokinonla bağı ve AB'nin 2024'te koyduğu sınırlar.Kozmetik
- Salisilik asit (BHA)Salicylic Acid · Betaine Salicylate · Sodium SalicylateAkne ve kepek ürünlerinin maddesi; etikette BHA diye de yazar. AB'deki oranlar ve gebelikle ilgili ne yazıldığı.Kozmetik
- KafeinCaffeine · Coffea Arabica Seed Extract · Paullinia Cupana Seed Extract (guarana)Kahve ve çaydan enerji içeceklerine, göz kremlerine kadar. Etiketteki adları ve gebelik için önerilen günlük üst sınır.Gıda ve kozmetik
- Alkol (etanol, Alcohol Denat.)Alcohol · Alcohol Denat. · SD Alcohol (ör. SD Alcohol 40-B)Etikette Alcohol, Alcohol Denat., etanol diye yazar. Cetearyl alcohol gibi yağ alkolleriyle neden karıştırılmamalı.Gıda ve kozmetik
- Meyan kökü (Glycyrrhiza glabra)Glycyrrhiza Glabra Root Extract · Glycyrrhizic Acid · Dipotassium GlycyrrhizateŞerbet, şekerleme, bitki çayı ve krem. Meyan kökünün etiketteki adları ve gebelikte neden sorulduğu.Gıda ve kozmetik
Güneş filtreleri
5 maddeGüneş kremlerinin içindekiler listesindeki uzun adlar ve ne oldukları.
- Oksibenzon (Benzophenone-3)Benzophenone-3 · OxybenzoneGüneş kremlerindeki eski bir UV filtresi. AB'nin 2022'de koyduğu sınırlar ve adı benzeyen diğer benzofenonlar.Kozmetik
- Avobenzon (Butyl Methoxydibenzoylmethane)Butyl Methoxydibenzoylmethane · AvobenzoneGüneş kremlerinin en yaygın UVA filtrelerinden. Etikette uzun INCI adıyla yazar; nasıl tanınır.Kozmetik
- Oktokrilen (Octocrylene)Octocrylene · OctocrileneGüneş kremlerinde yaygın bir UVB filtresi. AB sınırı ve güneşle ortaya çıkan alerji (fotoalerji) bağlantısı.Kozmetik
- Oktinoksat (Ethylhexyl Methoxycinnamate)Ethylhexyl Methoxycinnamate · Octinoxate · Octyl Methoxycinnamate (eski ad)Güneş kremlerinde ve güneş korumalı makyajda sık bir UVB filtresi; etikette hangi adlarla yazılır.Kozmetik
- Çinko oksit ve titanyum dioksit (mineral filtreler)Zinc Oxide · Titanium Dioxide · CI 77891 (titanyum dioksit, renk verici olarak)"Mineral" ya da "fiziksel" güneş filtreleri. Etikette nasıl yazılır, (nano) ibaresi ne demek, CI 77891 neden her yerde.Kozmetik
Şeker ve tatlandırıcılar
5 maddeŞekerin etikette aldığı başka adlar ve şekerin yerine konanlar.
- Etiketteki şeker adları: glikoz şurubu, invert şeker, dekstroz…Şeker, Toz şeker · Sakaroz / Sukroz · Glukoz / Glikoz, DekstrozŞeker etikette her zaman "şeker" diye yazmaz. Glikoz-fruktoz şurubu, invert şeker, dekstroz, malt şurubu ve diğerleri.Gıda
- MaltodekstrinMaltodextrinNişastadan elde edilen, tadı tatlı olmayan bir karbonhidrat. Besin tablosunda "şekerler" satırında görünmeyebilir.Gıda ve kozmetik
- Şeker alkolleri: sorbitol, maltitol, ksilitol, eritritolE420 Sorbitoller · E421 Mannitol · E953 İzomalt"Şekersiz" ürünlerin tatlandırıcıları. E numaraları, resmî adları ve etiketteki zorunlu uyarı.Gıda ve kozmetik
- Aspartam (E951)E951 Aspartam · E962 Aspartam-asesülfam tuzuDiyet içeceklerin tatlandırıcısı. "Fenilalanin kaynağı içerir" uyarısı ne anlama gelir, 2023'te DSÖ ne dedi.Gıda
- Sakarin (E954)E954 Sakkarinler · Saccharin · Sodium SaccharinEn eski yapay tatlandırıcılardan; resmî Türkçe adı "Sakkarinler". Sofralık tatlandırıcıdan diş macununa.Gıda ve kozmetik
Gıda katkı maddeleri
8 maddeE numaraları, resmî Türkçe adları ve etikette nasıl göründükleri.
- Sodyum benzoat (E211) ve benzoatlarE210 Benzoik asit · E211 Sodyum benzoat · E212 Potasyum benzoatGıdada ve kozmetikte en yaygın koruyuculardan. E210–E213 ve C vitaminiyle birlikte bulunduğunda bilinmesi gereken.Gıda ve kozmetik
- BHT (E321): bütillendirilmiş hidroksitoluenE321 Bütillendirilmiş hidroksitoluen (BHT) · BHT · Butylated HydroxytolueneYağların acımasını geciktiren antioksidan. Gıdada E321, kozmetikte BHT diye yazar; BHA ile farkı.Gıda ve kozmetik
- BHA (E320): bütillendirilmiş hidroksianisolE320 Bütillendirilmiş hidroksianisol (BHA) · Butylated HydroxyanisoleGıdada antioksidan E320. Kozmetikteki "BHA" (salisilik asit) ile aynı şey değil.Gıda
- Monosodyum glutamat (MSG, E621)E620 Glutamik asit · E621 Monosodyum glutamat · E622 Monopotasyum glutamatÇeşni artırıcı E621. "MSG içermez" yazan bir üründe neden yine glutamat olabilir.Gıda
- Azo boyalar: tartrazin, sunset yellow, allura red…E102 Tartrazin · E110 Sunset Yellow FCF / Orange Yellow S · E122 Azorubin, KarmosinE102, E110, E122, E124, E129. Etiketteki resmî Türkçe adları, kozmetikteki CI numaraları ve zorunlu uyarı.Gıda
- Sitrik asit (E330)E330 Sitrik asit · Citric AcidEtiketlerde en sık görülen maddelerden. Limon tuzuyla aynı şey, C vitaminiyle değil.Gıda ve kozmetik
- E471: yağ asitlerinin mono- ve digliseritleriE471 Yağ asitlerinin mono- ve digliseritleriEkmekten dondurmaya en yaygın emülgatörlerden. Bitkisel de hayvansal da olabilir; etiket kaynağını çoğu zaman söylemez.Gıda
- Hidrojenize ve kısmen hidrojenize yağKısmen hidrojenize bitkisel yağ · Hidrojenize bitkisel yağ · Tam hidrojenize bitkisel yağ (palm)Endüstriyel trans yağın kaynağı kısmen hidrojenize yağ. Etikette nasıl yazılır, DSÖ ve AB ne sınır koyuyor.Gıda
Adı yanıltanlar
3 maddeAdı başka bir şeye benzeyen ama o şey olmayan maddeler.
- Cetearyl alcohol ve diğer yağ alkolleriCetearyl Alcohol · Cetyl Alcohol · Stearyl AlcoholAdında "alcohol" geçer ama alkol (etanol) değildir. Kremlere kıvam veren yağ alkolleri.Kozmetik
- Decyl glucoside ve diğer glukozitlerDecyl Glucoside · Lauryl Glucoside · Coco-GlucosideAdında glukoz geçer ama şeker değildir. Bebek ve hassas cilt ürünlerinde sık görülen köpürtücü.Kozmetik
- BakuchiolBakuchiol · Psoralea Corylifolia Seed Extract"Bitkisel retinol" diye satılır ama retinoid değildir. Ne olduğu ve ne bilinmediği.Kozmetik
Cilt hassasiyeti
8 maddeKoku maddeleri, koruyucular ve tahriş edebilen bileşenler.
- Parfüm (Parfum, Fragrance)Parfum · Fragrance · Aroma (ağız bakım ürünlerinde)Etikette tek kelime, içinde onlarca madde. "Kokusuz" ile "parfümsüz" farkı ve ayrıca yazılması gereken koku alerjenleri.Kozmetik
- Linalool ve limoneneLinalool · Limonene · d-Limoneneİçindekiler listesinin sonunda sık görülen iki koku maddesi. Neden ayrıca yazılırlar, eskiyen üründe neden önemli.Kozmetik
- Metilizotiazolinon (MI) ve MCIMethylisothiazolinone (MI, MIT) · Methylchloroisothiazolinone (MCI)Şampuan ve sıvı sabun koruyucusu; 2010'larda temas alerjisi artışıyla anıldı. AB'de durulanmayan ürünlerde yasak.Kozmetik
- Parabenler (methylparaben, propylparaben…)Methylparaben · Ethylparaben · PropylparabenKrem ve losyonlarda kullanılan koruyucu ailesi. AB'de hangileri yasak, hangileri sınırlı.Kozmetik
- Fenoksietanol (Phenoxyethanol)Phenoxyethanol · 2-Phenoxyethanol"Parabensiz" ürünlerin sık koruyucusu. AB sınırı ve etikette nasıl yazılır.Kozmetik
- PPD (p-Phenylenediamine)p-Phenylenediamine · Para-phenylenediamineKoyu saç boyalarının ve "kara kına" dövmelerinin maddesi. AB'nin zorunlu uyarıları ve benzer maddelere çapraz tepki.Kozmetik
- SLS ve SLES (Sodium Lauryl / Laureth Sulfate)Sodium Lauryl Sulfate · Sodium Laureth Sulfate · Ammonium Lauryl SulfateŞampuan ve diş macununun köpürtücüleri. Alerjiden çok tahrişle bilinirler; SLS ile SLES aynı madde değil.Kozmetik
- Mentol (Menthol)Menthol · Mentha Piperita Oil (nane yağı) · Mentha Piperita Leaf ExtractSerinlik veren nane bileşeni. AB'de etikette ayrıca yazılan koku alerjenleri listesine 2023'te eklendi.Gıda ve kozmetik
Etiketi sen okuma, Vilu okusun.
Ürünün fotoğrafını çek ya da adını yaz; Vilu içindekiler listesini senin profiline göre okuyup gerekçesiyle söylesin. İlk 10 tarama ücretsiz.
Uygulamayı indir